مزه مزه

آن‌كس لذت مي‌برد که غذا را زير زبان مزه‌مزه ‌کند

ادویه

ادویه در زبان عربی جمع مکسر دواء می‌باشد و به گیاهان و طعم دهنده‌هایی اطلاق می‌گردد که برای مقاصد خوراکی یا دارویی به کار می‌روند. از ادویه‌ها برای تقویت مزه غذا و یا حتی داروها استفاده می‌شود.

در فرهنگ‌های مختلف گیاهان متعددی جهت طعم دادن به غذاهای مختلف به کار می‌رود و شاید راز تفاوت عمده در طعم غذاها در ملل مختلف علاوه بر نحوه پخت، به طور عمده به ادویه‌جات به کار رفته در آنها مربوط می‌شود.

به عنوان نمونه در آشپزی هندی به علت استفاده فراوان از انواع فلفل و طعم دهنده‌های گرم، طعم تند طعم غالب بر غذاها می‌باشد. یا در آشپزی چینی به دلیل بخار پز و یا آب پز نمودن غذاها و جهت ایجاد مزه‌های مطبوع در آنها از سبزیجات معطر نظیر ریحان و جعفری بیشتر استفاده می‌شود.

استفاده اقوام مختلف از انواع ادویه جات به شرایط اقلیمی آنها نیز بستگی فراوان دارد.

 اثرات ادویه ها در سلامتی بدن

هر چند مقدار ادویه ای که در هر وعده با غذا مصرف می کنیم کم است، ولی ادویه جات تنوع طعم و رنگ فوق العاده ای به غذاها می دهند.
ادویه ها و گیاهان معطر علاوه بر اینکه مقدار کمی ویتامین ، املاح و فیبر به غذا اضافه می کنند، حاوی آنتی اکسیدان هایی هستند که عوامل تخریب کننده سلول ها یعنی رادیکال های آزاد را خنثی کرده و سطح سلامتی را ارتقا می بخشند.
ادویه های زیر توسط انجمن ملی سرطان به عنوان مواد ضد سرطان معرفی شده است: پونه ، آویشن ، رُزماری یا اَکلیل کوهی ، رازیانه ، زردچوبه ، زیره سیاه ، بادیون ، گشنیز، زیره سبز و ترخون . با اندازه گیری میزان آنتی اکسیدان ها مشخص شد، مواد آنتی اکسیدانی موجود در پونه حتی از ویتامین E ( یک آنتی اکسیدان قوی ) هم برای سلامتی بدن مفیدتر است.

بعضی ازانواع مشابه این ادویه جات مثل زیره سبز ، رازیانه ، ترخون و زیره سیاه حاوی موادی بنام تِرپن هستند که مانع از رشد تومورها شده و مقدار کلسترول خون را کاهش می دهند. به ویژه ترخون خاصیت ضد سرطانی خوبی دارد.

رنگ زرد زرد چوبه به دلیل وجود ماده ای بنام کارسامین (CURCUMIN) است که در آزمایشات حیوانی مشخص شده که بر علیه بیماری آلزایمر عمل می کند.

از این رو به تازگی در ژورنال پزشکی NEW ENGLAND دانشمندان در حال تحقیق بر روی کارسامین هستند تا راه درمانی برای عارضه کیستیک فیبروز ( CYSTIC FIBROSIS ) پیدا کنند ، ولی تحقیقات انسانی در این زمینه محدود است.

فلفل سبز و زعفران سیستم ایمنی بدن را تحریک می کنند و جوزهندی و میخک ( البته در آزمایشگاه ) از رشد میکروب ها جلوگیری می کنند. زنجبیل و فلفل قرمز از تشکیل تومورها جلوگیری می کند و اثرات ضد سرماخوردگی فلفل سبز نیز در حال بررسی است.

استفاده از دارچین در درجه سوم و بعد از فلفل و خردل قرار دارد. طی تحقیقی که سال گذشته انجام گرفت، تاثیرات مثبتی از دارچین در درمان دیابت دیده شد. این تحقیق نشان داد که مصرف 1 یا 2 قاشق چایخوری دارچین به شکل کپسول موجب کاهش قند خون ، تری گلیسیرید و کلسترول شد و از افت و خیز زیاد انسولین در یک گروه مبتلا به دیابت نوع 2 جلوگیری کرد.

مشکلی که با دارچین داریم این است که معمولاً در شیرینی جات و مواد حاوی چربی استفاده می شود. در حقیقت دارچین یک ادویه عالی برای طعم دادن به گوشت چرخ کرده و سبزیجات است. اسفناج خرد شده را می توانید با دارچین و کشمش تفت دهید و یا چوب دارچین را با چای دم کنید. دارچین ادویه خوبی برای طعم دادن به هلو ، موز ، سیب یا حتی ماست شیرین است. البته مصرف روزانه 1 یا 2 قاشق چایخوری دارچین با غذا کار خیلی راحتی نیست.

ادویه جات و گیاهان معطر قرن ها به عنوان دارو مورد استفاده قرار گرفته و می گیرند. ولی برای درمان صد در صد بیماری ها نمی توان به آنها اکتفا کرد، چون بسیاری از نتایج تحقیقات بر روی تاثیرات ادویه ها، در آزمایشگاه ها بدست آمده و هنوز به طور قطعی به اثبات نرسیده است. به علاوه مصرف زیاد گیاهان معطر و ادویه جات به دستگاه گوارشی بدن خصوصاً معده آسیب می رسانند.
در هر صورت با مصرف از ادویه جات هم می توان از فوائد آنها سود برد وهم بیشتر به غذاهای گیاهی تکیه کرد تا غذاهای گوشتی .

در نهایت اینکه : رژیمی که سرشار از غذاهای گیاهی باشد، بدن را در برابر سرطان و بیماری های قلبی محافظت می کند و در این بین ادویه ها و گیاهان معطر نیز موثر هستند.

   + معصومه ; ٢:۱٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٩/۱
comment نظرات ()